| | | wersja do druku 
dodaj komentarz  | | opis: | Miasto powiatowe na Mazurach, nad rzeką Nidą 14,9 tys. mieszkańców. Przywilej lokacyjny otrzymało w 1385 roku. Powstało u stóp położonego na wzgórzu zamku krzyżackiego. Odbudowany jako pierwszy na Mazurach ze zniszczeń wojennych mieści dziś, małe muzeum regionalne, służy celom kulturalnym miasta, jest w nim hotel. Z wieży zamkowej roztacza się widok na okolice, m.in. na Tatarski Kamień - potężny głaz narzutowy we wsi Tatary. Nidzica jest ważnym ośrodkiem produkcji mebli i materiałów izolacyjnych. | | zabytki: | b.d. | | info. praktyczne: | b.d. | | urząd miasta: | b.d. | | urząd gminy: | b.d. | | dla turysty ...: | - zamki - kościoły - muzea - informacja turystyczna - pensjonat - hotel - poczta - ośrodki zdrowia i szpitale - PKS - PKP | | lokalizacja (1): | - Województwo: warmińsko-mazurskie
| |
| | komentarze (2): |
GMINA NIDZICA
Układ funkcjonalno – przestrzenny dzieli gminę na dwie części: zachodnio – północną rolniczą i wschodnio – południową pokrytą przez lasy i jeziora, geograficznie należy do obszaru Pojezierza Mazurskiego. Na 378.8 km2 powierzchni znajduje się 58 miejscowości zgrupowanych w 33 sołectwach. Gmina liczy 22 153 mieszkańców, siedzibą władz samorządowych jest miasto Nidzica.
Przez teren gminy przebiegają ważne trasy komunikacyjne Warszawa – Gdańsk, Działdowo – Szczytno, Nowe Miasto – Wielbark oraz zelektryfikowana linia kolejowa Warszawa – Olsztyn. Największą atrakcja gminy są jej walory przyrodnicze i antropologiczne.
Okolice miasta to mało spotykany w skali europejskiej pagórkowaty krajobraz, pokryty licznymi jeziorami oraz lasami, obfitującymi w jagody, grzyby i dziką zwierzynę.
Walory antropologiczne Ziemi Nidzickiej
Zamek krzyżacki – powstał w II połowie XIV wieku. Budowla z polnego kamienia i cegły wznosi się na rzucie prostokąta o wymiarach 62 m x 44 metry. Jest największym pokrzyżackim zamkiem rezydencyjko – obronnym na Mazurach. Zamek był siedzibą wójtów – komturów, urzędów miejskich, był wykorzystany również jako więzienie, a przed 1945 rokiem mieścił się w nim sąd obwodowy. Obecnie w zamku mieści się Nidzicki Ośrodek Kultury, Miejsko – Gminna Biblioteka, Muzeum Ziemi Nidzickiej, trzygwiazdkowy hotel, restauracja, galeria malarstwa, pracownia rzeźby.
Klasztorek – Jest to gotycka budowla o charakterze obronnym. Został usytuowany w południowo – wschodnim narożniku miasta i należał do miejskich fortyfikacji. Pierwotnie wschodnia jego część spełniała rolę baszty narożnej. W wiekach późniejszych wykorzystywany był jako szkoła dla niższego personelu kościelnego, koszary, biblioteka miejska, kino. Przed spaleniem w 1914 r. użytkowany był jako spichlerz. Uległ zniszczeniu w 1945 r. Po odbudowie w latach 1967–1988 adaptowany został na filię Archiwum Państwowego.
Ratusz – Wzniesiony w 1842 r. w miejscu rozebranego w 1824 r. Reprezentuje styl neoklasycystyczny. Siedziba władz samorządu gminy, Punktu Informacji Turystycznej, tygodnika „Głosu Nidzickiego”, Lokalnej Organizacji Turystycznej Powiatu Nidzickiego i Lokalnej Grupy Działania „Brama Mazurskiej Krainy”.
Kościół p.w. św. Wojciecha – Zbudowany w XIV w. i włączony do miejskiego systemu obronnego, w zachodniej części miasta. Fragment murów obronnych został zachowany do dnia dzisiejszego i widoczny jest przy wejściu na plebanię parafii katolickiej od strony kościoła. Pierwszą wzmiankę o kościele znajdujemy w dokumencie lokacyjnym miasta z 1381 r. Uroczyste poświęcenie przeprowadzono w 1404 r. Na skutek działań wojennych w 1914 r. kościół ponownie spłonął. Odbudowano go w latach 1920–1924, nadając mu pseudorenesansowy styl, który zachował się do tej pory.
Kościół Ewangelicko – Augsburski p.w. św. Krzyża – Zbudowany został w latach 1858–1860 w stylu neogotyckim, wieżę dobudowano w 1890 r. Mury wykonano z kamienia ciosanego z głazów narzutowych i cegły. Drewniany strop jest kasetonowy. Wewnętrzny wystrój stanowi zbiór cennych zabytków sztuki sakralnej z terenu południowego Mazur. Są to przede wszystkim malowane na drewnie dawne obrazy ołtarzowe (najstarsze z XV w.) oraz rzeźby w drewnie, pochodzące z dawnych kościołów ewangelickich.
Dawny browar – Powstał w 1868 r. i pierwotnie nosił nazwę „Schlossbrauerei Neidenburg” (Browar Zamkowy Nidzica). Po zakończeniu działań wojennych w browarze mieściła się rozlewnia oranżady a po remoncie w 1958 r. powstała Nidzicka Wytwórnia Win i Miodów Pitnych. Dawny „Browar Zamkowy” w 1992 r. decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, został wpisany do rejestru zabytków jako ciekawy przykład XIX – wiecznego budownictwa przemysłowego. Obecnie jest on w rękach prywatnych i nosi nazwę: Wytwórnia Win i Miodów Pitnych w Nidzicy.
Pozostałości po murach obronnych miasta – Obecnie siedziba salonu firmowego jednej z sieci komórkowej oraz baszta. Według C. Steinbrechta mury obronne zbudowano w latach 1380 – 1390.
Zespół dworsko – pałacowy w Zagrzewie – To dawny majątek ziemski, który miał wielu właścicieli, ostatnimi, do roku 1945, byli Franckensteinowie. Do dziś zachował się w dobrym stanie cały zespół dworsko–parkowy, wraz z zabudowaniami gospodarczymi i domami zatrudnionych we dworze. Zbudowany został w początkach naszego stulecia, a nadano mu kształty stylu neobarokowego. Na szczęście uniknął przebudowy. Dziś jest własnością prywatną. Przydworski park projektowany był przez syna Johanna Larassa Ernsta w tym samym czasie, kiedy zbudowano dwór.
Łyński Młyn – Zbudowany na początku biegu rzeki Łyny. Pierwsze o nim wzmianki sięgają 1387 r. Po spiętrzeniu wody utworzono małe jeziorko o powierzchni 1 ha. Pierwszym właścicielem młyna był w 1387 r. brat Zakonu Krzyżackiego komtur Johann von Baffort z Ostródy. Początkowo w młynie mielono zboże, później przystosowano go do przeróbki kaszy. W 1657 r. budynki gospodarcze młyna wykorzystywali sukiennicy z Nidzicy jako folusz (do wyrobu sukna), napędzając prasy wodą. Podczas I wojny światowej młyn zajęty był przez Rosjan. Po wojnie młyn funkcjonował jeszcze parę lat.
Szwedzki Wał – Między wsiami Zimna Woda i Wały, natknąć się można na podłużny wał. Nosi on nazwę Szwedzki Wał. Obecnie długość jego wynosi 3,2 km. Jest to wczesnośredniowieczne umocnienie obronne na pograniczu mazowiecko – pruskim, które zachowało się w dobrym stanie do czasów współczesnych. Znaleziony materiał ceramiczny pozwala przypuszczać, że najprawdopodobniej zbudowali go Mazowszanie,
na przełomie X/XI w., broniąc się przed najazdami Prusów lub być może także przed najazdami Litwinów idących na Krzyżaków. Szwedzki Wał jest obiektem wpisanym do rejestru zabytków klasy „0” województwa warmińsko – mazurskiego.
Trasy Rowerowe w Gminie Nidzica
Trasy rowerowe zostały zaprojektowane tak, aby zapewnić powiązanie Gminy z przyległymi województwami oraz zapewnić spójność tras międzyregionalnych na naszym obszarze. Poprowadzone zostały przez tereny o różnorodnym bogactwie kulturowym i przyrodniczym.
„Szlak Tatarski”
Trasa została zaprojektowana tak, aby pokonując ją uczestnicy poznali legendy związane z napadem Tatarów na Nidzicę, zobaczyli największy głaz narzutowy na Mazurach, dawny majątek ziemski, do 1945 r. własność rodziny Franckenstein w Zagrzewie, skansen w Grzegórzkach i odwiedzili kompleks wsi drobnoszlacheckich oraz osad leśnych. Trasa posiada wspaniałe korytarze widokowe orientowane na dominantę zamku i sylwetkę miasta.
„Szlak Bursztynowy”.
Szlak umożliwia poznanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych w północno – wschodniej części gminy. Trasa prowadzi poprzez kompleks osad rybackich i leśnych: Wikno, Jabłonkę, Natać Wielką i kompleks historycznych rządowych plantacji leśnych i osad leśnych: Brzeźno Łyńskie, Likusy, Zimna Woda, Nadleśnictwo Koniuszyn i Nadleśnictwo Zimna Woda.
„Szlak generała Samsonowa”.
Trasa rowerowa znajduje się w północnej części gminy. Prowadzi przez ciekawie usytuowane i położone miejscowości. Na terenie tym zachowały się obiekty związane z działalnością wojskową: cmentarze wojenne z okresu I wojny światowej, związane z walkami we wrześniu i październiku 1914 r., fragmenty urządzeń militarnych z okresu II wojny – bunkry i rowy przeciwczołgowe.
Walory przyrodnicze
„Jezioro Orłowo Małe” znajduje się 10 km na północ od Nidzicy. Można tam dotrzeć szlakiem turystycznym wiodącym z Orłowa do Brzeźna Łyńskiego. Z Nidzicy rowerem można tu dojechać oznakowanym na żółto „Szlakiem Bursztynowym”. Najstarszy rezerwat faunistyczny na terenie Powiatu Nidzickiego został utworzony w 1958 roku i przez wiele lat był jedynym w kraju rezerwatem ustanowionym z myślą o ochronie żółwia błotnego (Emys orbicularis), gatunku zanikającego w naszym kraju. Dla ułatwienia prowadzenia obserwacji wybudowano taras widokowy.
W niewielkiej odległości od Nidzicy godny polecenia jest rezerwat krajobrazowo – geomorfologiczny „Źródła Rzeki Łyny” im. prof. R. Kobendzy. Rezerwat jest rozległą doliną zajmującą 120,54 ha z licznymi bocznymi wąwozami i dolinkami o stromych zboczach. Dla wygody zwiedzających przy rezerwacie utworzone zostały parkingi a ponadto schody i pomosty ułatwiające penetrację zboczy i obserwowanie interesującego zjawiska, jakim jest wsteczna erozja źródliskowa, która stanowi bardzo rzadkie zjawisko w skali europejskiej.
Rezerwat przyrody pod nazwą „Koniuszanka I” położony jest 15 km na północny wschód od Nidzicy, w okolicach miejscowości: Napiwoda, Moczyska i Koniuszyn. Obszar ten objęto ochroną w celu zachowania terenu, na którym występują zjawiska sufozji na sandrze.
Na terenie Nadleśnictwa Nidzica znajduje się również rezerwat leśny„Koniuszanka II”, którego nazwa pochodzi od rzeki Koniuszanka przepływającej przez środek rezerwatu. Rezerwat, jako jeden z nielicznych w Polsce, ma na celu zachowanie niezwykle malowniczego, przełomowego odcinka Koniuszanki i liczy on 64,55 ha powierzchni. Utworzony został dla ochrony lasów położonych na styku strefy pojeziernej z Sandrem Kurpiowskim. Rezerwat obejmuje obszar leśny leżący przy ujściu rzeki Koniuszanka, wpływającej do jeziora Omulew.
Leśna ścieżka dydaktyczna w rezerwacie Koniuszanka II
Ścieżka dydaktyczna znajduje się na terenie Nadleśnictwa Nidzica, w pobliżu ośrodka wypoczynkowego „Gawra”. Została wykonana przez nadleśnictwo wiosną 1996 r. Zaprojektowano ją dla ludności miejscowej, nauczycieli i turystów. Wzdłuż trasy umieszczono 12 stanowisk edukacyjnych w formie tablic edukacyjnych, na których przedstawiono niektóre zjawiska zachodzące w środowisku leśnym. Zaprezentowano także niektóre urządzenia leśne stosowane przez leśników.
„Kamień Tatarski” to największy na Mazurach głaz narzutowy pozostawiony przez ustępujący lodowiec. Jego obecne wymiary to: obwód 19 m, długość 6,5 m, szerokość 4m, wysokość 1,8 m. Pierwotne jego wymiary nie są znane. Zmieniały się one z biegiem lat na skutek rozbijania głazu, w celu wyrobu kamieni młyńskich i budowlanych. Nazwa „Kamień Tatarski” wywodzi się od legendy, dotyczącej obrony miasta Nidzica przed najazdem Tatarów.
2007-10-11 - Reanata Żbikowska 
Ziemia Nidzicka to region pełen uroku i osobliwości a przede wszystkim region
o wybitnych walorach krajobrazowych.
Równiny, wzniesienia, pola usiane dziesiątkami głazów, lasy, jeziora,
rzeki i gęsta sieć drogowa zachęcają do uprawiania turystyki aktywne.
Trasy rowerowe i piesze zachęcają do urządzania spacerów,
wycieczek, czy też uprawiania joggingu.
Miłośnicy jazdy konnej mają do dyspozycji równomiernie rozłożone
ośrodki jeździecki oferujące szeroką gamę usług.
Wyjątkowa flora i fauna to nie jedyne walory przyciągające turystów.
O długich i burzliwych dziejach tych ziem świadczy liczba
i charakter pomników kultury od kurhanów sprzed 2500 lat,
do licznych zabytków okresu średniowiecza, renesansu i baroku.
Warto odwiedzić wioski powiatu nidzickiego, wziąć udział w licznych imprezach kulturalnych
oraz przekonać się, na czym polega magia niektórych miejsc.
Dobra infrastruktura pozwala na dogodne wybranie miejsca pobytu.
Można wynająć domek letniskowy albo pokój w gospodarstwie wiejskim,
można tez zatrzymać się na campingu, w pensjonacie
lub w trzygwiazdkowym hotelu mieszczącym się w zamku krzyżackim.
Jesień to wspaniały okres na wędkowanie, a także doskonały czas dla wypraw na grzyby.
Nietrudno znaleźć tu borowika, koźlaka, maślaka, rydza.
Dla wielu przecież las jest najpiękniejszy właśnie wczesną jesienią,
kiedy to mieni się atrakcyjnymi barwami
a szelest liści pod butami wprawia w stan cudownego odprężenia.
Mazury zimą to przemierzanie jezior na łyżwach, bojerach, zjazdy
z wzniesień pagórków na sankach, nartach,
kuligi po pięknych duktach leśnych, obserwacja na śniegu tropów dzikich zwierzą.
2007-10-11 - Renata Żbikowska
!!! Dziękujemy za wszystkie komentarze i czekamy na nowe - prosimy jednak o stosowanie polskich znaków oraz poprawność stylistyczną i gramatyczną tekstu.
!!! Przysyłane zdjęcia powinny być przygotowane wg ... następujących kryteriów
|
|
|
